Mẹ đơn thân mua nhà ở xã hội: Kiểm tra điều kiện nào trước khi nộp hồ sơ?

Thông tin về điều kiện mua nhà ở xã hội của mẹ đơn thân tiếp tục được báo chí đề cập ngày 04/10/2026, sau giải đáp của Bộ Xây dựng công bố ngày 02/10. Vấn đề cần làm rõ là nhóm đối tượng, tình trạng nhà ở và cách chứng minh thu nhập.

Mức 35 triệu đồng áp dụng cho ai?

Điểm a khoản 1 Điều 30 Nghị định 100/2024/NĐ-CP, được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định 136/2026/NĐ-CP, quy định: người chưa kết hôn hoặc được xác nhận độc thân, đang nuôi con dưới tuổi thành niên, có thu nhập bình quân hằng tháng thực nhận không quá 35 triệu đồng. Khoản này áp dụng cho các nhóm tại khoản 5, 6 và 8 Điều 76 Luật Nhà ở, không phải mọi người tự nhận là “mẹ đơn thân”.

Thu nhập được xác định trong 12 tháng liền kề tính từ thời điểm cơ quan có thẩm quyền xác nhận. Với người làm công hưởng lương, căn cứ là bảng tiền công, tiền lương do nơi làm việc xác nhận. Cần kiểm tra thêm hệ số điều chỉnh thu nhập do UBND cấp tỉnh quyết định theo điểm d khoản 1 Điều 30.

Nghị định 136 có hiệu lực từ 07/04/2026. Đây là quy định đang áp dụng, không phải mức thu nhập mới bắt đầu từ tháng 10.

Nhà ở và nhóm người có hai con cần được xét riêng

Điều 29 Nghị định 100, trong nội dung đã sửa đổi, quy định việc xác nhận chưa có nhà ở tại tỉnh, thành phố nơi có dự án. Nếu đã có nhà thuộc sở hữu, một căn cứ được xem xét là diện tích bình quân thấp hơn 15 m² sàn/người; thành viên được tính phải đáp ứng quy định về đăng ký thường trú tại căn nhà đó. Người nộp còn phải đối chiếu đầy đủ điều kiện tại Điều 78 Luật Nhà ở, gồm lịch sử hưởng chính sách nhà ở theo trường hợp áp dụng.

Từ 01/07/2026, điểm a khoản 3 Điều 29 Luật Dân số 113/2025/QH15 bổ sung người có từ hai con đẻ trở lên vào khoản 13 Điều 76 Luật Nhà ở. Tuy nhiên, trong giải đáp ngày 02/10, Bộ Xây dựng cho biết việc áp dụng điều kiện đối với nhóm này còn có cách hiểu khác nhau và đang phối hợp rà soát. Đây là giải đáp chính thức, không phải văn bản sửa luật hay quyết định chấp thuận một hồ sơ cụ thể.

Chuẩn bị hồ sơ theo trường hợp thực tế

Trước khi nộp, nên xác định rõ mình đăng ký theo nhóm nào; tập hợp giấy tờ về tình trạng hôn nhân, quan hệ mẹ–con, tuổi của con, thu nhập và nhà ở. Nếu thuộc nhóm thu nhập thấp không có hợp đồng lao động, cần kiểm tra thủ tục xác nhận riêng tại khoản 2 Điều 30, thay vì tự áp dụng cách xác nhận tiền lương của doanh nghiệp.

Với hồ sơ dựa trên nhóm có từ hai con đẻ, nên đề nghị cơ quan tiếp nhận hướng dẫn bằng văn bản khi còn vướng mắc. Không nên trả tiền cho lời hứa “có hai con là chắc chắn được duyệt”.

Công ty Luật An Lộc Victory & Cộng sự hỗ trợ rà soát điều kiện, hồ sơ và phương án bảo vệ quyền lợi khi phát sinh vướng mắc. Liên hệ tại https://anloclaw.vn/.

*Ngày kiểm chứng: 05/10/2026. Nội dung phân tích quy định hiện hành và giải đáp mới; không thay thế việc xét duyệt hồ sơ của cơ quan có thẩm quyền.*